Vorig jaar nog ging journaliste Malou van Hintem in dagblad Trouw in op het feit dat tussen 1970 en 2000 het aantal allergieën in Nederland is gestegen. Dat we steeds schoner worden, zou hier mogelijk mee te maken kunnen hebben.

Tussen 1970 en 2000 is het aantal mensen met allergieën en astma in Nederland verdubbeld en niet meer afgenomen. Circa een kwart van de mensen in Westerse landen heeft allergieën en ongeveer 1 op de 10 Nederlandse schoolkinderen heeft astma. Zou dat wellicht komen omdat we te schoon leven? Worden we vaker ziek omdat we onze omgeving zo bacterie-arm mogelijk proberen te maken? Van Hintem diepte het onderwerp uit. 

Hoe onze drang naar ‘steriel’ begon

Toen arts Ignaz Semmelweis in de tweede helft van de 19e eeuw ontdekte dat 1 op de 3 kraamvrouwen overleed, omdat dokters hun handen niet wasten tussen het ontleden van overledenen en het onderzoeken van net bevallen vrouwen, kwam onze focus op een steriel bestaan. Destijds werden ook de eerste vaccins tegen dodelijke infectieziekten ontwikkeld. Bacteriën waren de bron van het probleem en dus moesten die worden bestreden. We wisten toen echter nog niet dat we sommige bacteriën ook nodig hebben voor het behoud van een goede gezondheid.

Bacteriën hebben we ook nodig

Contact met verschillende soorten (goede) bacteriën hebben we nodig om gezond te blijven. Ons afweersysteem wordt daarmee ‘opgevoed’. Onder andere op deze manier leert je lichaam bijvoorbeeld wat goede of schadelijke signalen zijn. De micro-organismen die zich op ons lichaam bevinden, waaronder bacteriën, noemen we het microbioom. Een microbioom dat bestaat uit een te beperkt aantal micro-organismen kan de oorzaak zijn van een minder goed werkend en overreagerend afweersysteem. Aan de andere kant zorgt een uitgebreid samengesteld microbioom er juist voor dat het immuunsysteem beter werkt.

Te schoon of niet?

In onze ‘schone’ samenleving gaan we bacteriën en microben juist uit de weg. Alle bacteriën worden gedood en we komen er bijvoorbeeld door nieuwe technieken (zoals een vaatwasser) minder mee in aanraking. Omdat er sprake is van correlatie tussen de mate van ‘schoon zijn’ en het aantal allergieën en astma, maar nog geen oorzakelijk verband is aangetoond, zeggen critici dat de oorzaak ook iets anders kan zijn. Zo zijn artsen tegenwoordig beter in staat om diagnoses te stellen voor klachten waarmee we sneller naar de dokter gaan.

In het artikel van Van Hintem wordt het onderwerp van verschillende kanten belicht. Ze eindigt met een poging om antwoord te geven op de vraag ‘Waar ligt de grens tussen gezond vies en ongezond vies?’ Lees het hele artikel hier: https://www.trouw.nl/samenleving/we-zijn-schoner-dan-ooit-te-schoon-misschien~a3ef0cda/